Kolor, który zmienia formę
Recenzja wystawy
Marcin Wrzal należy już do grona artystów, których obecność w Galerii Art Brut stała się częścią jej własnej historii. Każda kolejna wystawa pokazuje jednak inne możliwości jego malarstwa. „Czerwienie pasieczne...” przynoszą przede wszystkim spotkanie z figurą, której forma zostaje w znacznym stopniu określona przez barwę, jej intensywność i wzajemne kontrasty: twarze, sylwetki i rozpoznawalne kształty pojawiają się na płótnach, ale niemal natychmiast zostają rozbite przez kolor, linię i deformację.
Wrzal nie dąży do wiernego przedstawienia postaci, do czego zdążył już przyzwyczaić swoich widzów. Twarze tracą proporcje, wydłużają się, rozpadają na poszczególne elementy albo przenikają w inne kształty. Sylwetki bywają tylko częściowo czytelne, jakby artysta zatrzymał obraz w momencie jego powstawania, zanim wszystkie elementy zostały ostatecznie określone. Mocny kontur wyznacza formy, ale nie zamyka ich znaczenia.
Tym razem na pierwszy plan wysuwa się kolor. Intensywne czerwienie, błękity, żółcienie, oranże, zielenie i fiolety pojawiają się obok czerni, bieli i szarości, tworząc zestawienia o dużej sile wizualnej. W pracach Wrzala znaleźć można zarówno kompozycje zwarte i niemal monochromatyczne, jak i obrazy nasycone kontrastowymi kolorami, lecz barwa nie służy tu jedynie wypełnieniu wyznaczonych kształtów – przecina je, wychodzi poza kontur, tworzy nowe podziały i niekiedy niemal przejmuje całą powierzchnię obrazu. W rezultacie kolor staje się jednym z głównych narzędzi budowania formy.
Raz uwagę przyciąga pojedyncza twarz, innym razem cała powierzchnia płótna zaczyna pulsować od linii, plam i nakładających się kształtów. Różnorodność tych rozwiązań nie rozbija jednak całości. Przeciwnie, pozwala dostrzec, jak wiele możliwości mieści się w charakterystycznym dla artysty sposobie deformowania i ponownego składania obrazu.
Ważna jest także sama powierzchnia obrazów. Ślady pędzla, przetarcia, zdecydowane linie i nakładane na siebie plamy farby pozostają widoczne i nadają pracom wyrazisty, nieco surowy charakter. Malarstwo Wrzala nie ukrywa procesu powstawania obrazu. Przeciwnie, pokazuje go niemal bezpośrednio, dzięki czemu kompozycje zachowują energię i poczucie ruchu.
„Czerwienie pasieczne, czyli metamorfozy” są więc kolejną odsłoną malarstwa Wrzala, w którym rozpoznawalność nigdy nie jest stanem ostatecznym. Postać może stać się znakiem, twarz może przeobrazić się w układ linii i kolorów, a jednoznaczny kształt w każdej chwili może zostać podważony. Wrzal tradycyjnie nie tyle przedstawia, ile nieustannie przekształca (wraz z widzem) to, co właśnie udało się rozpoznać.
Marcin Wrzal
Czerwienie pasieczne, czyli metamorfozy
1 – 30 czerwca 2026 r.
Wernisaż wystawy: 6 czerwca 2026 r., godz. 20:00 (Noc Kultury)
Własność Fundacji Teatroterapia Lubelska. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Zrealizowano przy pomocy finansowej Miasta Lublin